Gezond blijven tijdens uw rootsreis: Tips voor senioren in de tropen

Je staat op het punt om een reis te maken die veel dieper gaat dan een doorsnee vakantie. Je gaat terug naar de wortels, naar het land waar je familiegeschiedenis ligt opgeslagen in het vochtige klimaat van Java, de hitte van Sumatra of de cultuur van Bali.

Een rootsreis naar Indonesië is een emotionele achtbaan, een speurtocht in archieven en een ontmoeting met een warme, maar veeleisende omgeving. Je wilt alles uit deze reis halen, en dat kan alleen als je je fysiek en mentaal fit voelt. Niets is immers vervelender dan je zoektocht naar je grootmoeder geboortehuis in Semarang te moeten onderbreken omdat je je niet goed voelt. Daarom draait het bij een rootsreis in de tropen allemaal om een ding: gezond blijven, zodat je volop kunt genieten van elk moment.

De basis: water, zon en je medicijnen

De tropen zijn prachtig, maar ze vragen respect. De zon staat er fel, de luchtvochtigheid is hoog en je lichaam moet wennen.

Een goede voorbereiding is je beste reisgenoot. Begin al een week voor je vertrek met nadenken over je gezondheid, niet op de dag dat je het vliegtuig instapt.

Drinken, drinken en nog eens drinken. Het klinkt als een open deur, maar in de hitte van bijvoorbeeld Yogyakarta verlies je veel meer vocht dan je denkt, zonder dat je het doorhebt. Neem een goede, stevige waterfles mee, bijvoorbeeld een Dopper of een vergelijkbare RVS-fles die je makkelijk bij kunt vullen.

Op de meeste plekken in Indonesië kun je veilig gefilterd water kopen, herkenbaar aan de blauwe doppen op de grote flessen. Reken op ongeveer €1,- voor 5 liter. Zorg dat je fles altijd bij je is, ook tijdens een bezoek aan het Nationaal Archief in Jakarta of een wandeling door de sawahs op Bali. Soms is het water niet gefilterd, dan kun je het beste waterflessen met een ingebouwde filter kopen, zoals de LifeStraw of Grayl.

Die kosten tussen de €30 en €50, maar ze zijn goud waard op afgelegen plekken.

Zonbescherming is geen luxe, het is een must. De zon op de evenbrand is een stuk sterker dan in Nederland.

Smeer je 's ochtends royaal in met een hoge factor (minimaal SPF 30, liever SPF 50+) en herhaal dat elke 2 tot 3 uur. Een hoed of pet is essentieel. Je wilt niet met een zonnesteek in een gamelan-voorstelling zitten.

Vergeet niet dat je door de bewolking soms minder warmte voelt, maar je evengoed verbrandt.

Als je medicijnen gebruikt, zoals bloedverdunners of medicatie voor je hart, zorg dan dat je een royale voorraad meeneemt, plus een brief van je huisarts in het Engels. De doseringen in een apotheek in een klein dorpje op Sumatra kunnen anders zijn, of de merken niet verkrijgbaar. Neem ook een kleine EHBO-kit mee met pijnstillers (paracetamol en ibuprofen), middel tegen diarree (loperamide), pleisters en een ontsmettingsmiddel zoals Betadine. Die EHBO-kit koop je kant-en-klaar bij de Etos of Kruidvat voor zo'n €15,- tot €20,-.

Je maag en benen: de belangrijkste stappen

Een van de grootste angsten voor reizigers is de 'dunne ontlasting'. In de volksmond: de Java-buik. Voorkomen is beter dan genezen.

Dat betekent dat je een paar simpele regels moet volgen. Eet alleen goed doorbakken vlees en vis.

Was je handen voordat je eet, of gebruik een handgel. Die tubes handgel van bijvoorbeeld Dettol of Purell koop je voor een paar euro per stuk en zijn onmisbaar in je dagrugzak.

Wees voorzichtig met rauwkost en schilfruit. Een salade in een chique hotel in Jakarta is vaak veilig, maar de groente op een straathoek in een warung is dat misschien niet. Schilfruit zoals mango of papaja die je zelf schilt, is prima.

Ijsklontjes in je drankje? Die zijn vaak gemaakt van ongezuiverd water.

Vraag of ze je drankje zonder ijs kunnen serveren. Het scheelt een hoop ellende. Het is ook slim om een probiotica kuur te starten een week voor je reis en door te zetten tijdens je reis. Dit helpt je darmflora om de lokale bacteriën het hoofd te bieden.

Een potje probiotica van de Kruidvat kost ongeveer €15,-. Je benen en voeten verdienen extra aandacht, zeker als je lang moet zitten in het vliegtuig naar Jakarta of als je door smalle steegjes in een historische wijk loopt.

Door de hitte zetten je voeten op. Zorg voor stevige, comfortabele schoenen die wat ruimer zitten.

Een wandeling door het verlaten treinstation van Kutoarjo of het zoeken naar een grafzerk in een familiekerkhof op Oost-Java kan een flinke wandeling zijn. Draag steunkousen tijdens de vlucht en bij lange autoritten. Ze verminderen de kans op een diep veneuze trombose (DVT).

Ze zijn er in allerlei soorten, van lichte panty's tot stevige kousen. Reken op een prijs tussen de €15 en €40 per paar. Sta regelmatig op, rek en strek, en loop een rondje door het vliegtuig of de bus.

Wat als het misgaat? Lokale hulp en verzekering

Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan het gebeuren dat je ziek wordt. Dan is het goed om te weten hoe het systeem werkt. In de grote steden als Jakarta, Surabaya of Denpasar (Bali) zijn uitstekende klinieken en ziekenhuizen, soms met Nederlandse artsen.

De kwaliteit is vaak goed, maar de kosten kunnen hoog oplopen. Een bezoek aan een privékliniek zonder verzekering kan al snel €50 tot €100 kosten, alleen voor het consult.

Een goede reisverzekering is dus geen optie, het is een vereiste. Kies voor een verzekering die dekt wat jij nodig hebt.

Voor een rootsreis is het slim om te kijken naar de dekking voor 'gevaren'. Sommige verzekeraars hebben aparte regelingen voor 'avontuurlijke reizen' of 'erfgoedreizen' waarbij je ook gedekt bent als je in een afgelegen gebied bent. Zorg daarom voor de beste reisverzekering met medische evacuatie-dekking voor een zorgeloze expeditie.

Als je in een klein dorpje op Sumatra een gebroken been hebt, is een ambulance geen optie, maar een helikopter wel.

Dat kost anders tienduizenden euros. Een goede reisverzekering zoals die van Nationale-Nederlanden of Allianz Global Assistance kost voor een 3-weekse reis naar Indonesië voor een senior (70+) ongeveer €60 tot €100, afhankelijk van je eigen risico en de dekking. Lees de polisvoorwaarden goed door. Houd ook je eigen basisverzekering in de gaten.

Een basisverzekering in Nederland dekt in het buitenland meestal alleen de kosten die je in Nederland ook zou krijgen. Dat is vaak niet genoeg.

Regel je zorgpas en het Europees Medisch Paspoort (als je dat hebt) en neem deze altijd mee.

Zorg dat je een digitale en een papieren kopie van je paspoort, visum en verzekering bij je hebt. Bewaar deze in je e-mail en in een cloud-dienst, zodat je er altijd bij kunt, ook als je tas gestolen wordt. Bereid je woning zorgeloos voor voordat je vertrekt voor je verre reis.

Praktische tips voor een comfortabele reis

Het echte comfort zit hem in de kleine dingen die je dagelijks leven makkelijker maken. Denk aan je slaap.

De airconditioning op een kamer in een simpel guesthouse aan de rand van een kratermeer is va harder dan je denkt. Neem een dunne, lange pyjama of een sokken bij je. Een oogmasker en oordoppen zijn essentieel als je in een drukke stad verblijft of in een homestay met een open raam.

Een oogmasker koop je voor €2,-, oordoppen voor een paar euro. Ze wegen niets.

Je eten en drinken kun je ook zelf sturen. Neem zakjes elektrolyten mee (ORS) uit Nederland. Als je een beetje aan de dunne ontlasting hebt, lost een zakje ORS op in een liter water wonderen.

Die zakjes kosten €0,50 per stuk en zijn goud waard. Neem ook wat vertrouwde snacks mee voor onderweg, zoals notenrepen of crackers.

Op die manier voorkom je dat je hongerig wordt en overgeef aan onbetrouwbare straathandeltjes.

Een zakje pinda's of een bakje pindasaus (sambal) van de toko is ook een goed idee, dat helpt bij de maag. Als je op expeditiecruise gaat, bijvoorbeeld door de Molukken of naar de Komodo-eilanden, zijn deze tips extra belangrijk. De zee kan onstuimig zijn, zorg voor goede bewegingsziekte-pillen (cinnarizine). Die koop je zonder voorschrift bij de apotheek.

Neem ook je eigen waterfles mee aan boord. De hitte op het dek is intensief.

Zoek de schaduw op, draag een shirt met lange mouwen van licht materiaal (UV-werend) en een brede zonnebril. Zo blijf je fris genoeg om te genieten van de zonsondergang boven een verlaten baai. Een laatste tip: luister naar je lichaam.

Je bent op reis om herinneringen te maken, niet om een marathon te lopen. Plan je dagen rustig in en ontdek hoe u uw bijzondere familiegeschiedenis deelt met het thuisfront.

Plan een bezoek aan het archief in de ochtend en rust in de middag. Plan een wandeling door de sawah en daarna een terras. Het tempo van Indonesië is langzamer dan je gewend bent.

Doe daar je voordeel mee. Rust uit, eet goed, en vooral: geniet.

Je bent er om je roots te vinden, en dat verdient een gezond en energiek lichaam.